Balans - analyses

BALANS
analyses, beleidsvorming, ondersteuning


Welkom Kontakt Ondersteuning
Analyses Beleidsvorming de gulden euro


Bedrijfseconomische
analyses









Balans - analyses

Hierbij moet worden gedacht aan analyses met bijbehorende rapportages eventueel met een advies op diverse terreinen, zoals:

  • analyses van projectkosten;
  • jaarrekeningen in een historisch perspectief;
  • vergelijking van bedrijfsgegevens in de loop van de tijd (zie onder);
  • en/of vergelijking tussen waterschappen resp. gemeenten onderling.

    Maar ook andere gegevens worden door Balans geanalyseerd en in heldere rapportages aangeboden aan beleidsmakers al dan niet begeleid met een voorstel.

    Vergelijking van bedrijfsgegevens is een middel om de effectiviteit dan wel de efficiŽntie te kunnen beoordelen en te verbeteren.

    Waterschappen

    Zo leveren binnen de waterschapswereld de jaarlijkse Vergelijking Begroting Waterschappen en de Benchmark Bedrijfsvergelijking Waterschappen een veelheid aan gegevens op over het eigen waterschap, maar ook over de deelnemende collegawaterschappen. Om op beleidsmatig vlak iets met deze gegevens te kunnen doen is een nadere analyse vereist. De gegevens kunnen worden weergegeven in een historisch perspectief, waardoor verschillen tussen de onderscheiden waterschappen beter zichtbaar worden. Ook kunnen trends worden onderkend. Door op deze wijze met de gegevens om te gaan wordt beleid gevormd om bijvoorbeeld de bedrijfsvoering te verbeteren. Maar bovenal is een effectieve en efficiŽnte bedrijfsvoering natuurlijk het visitekaartje naar de burgers toe die zich in het beheersgebied van de waterschappen bevinden!

    Wanneer bijvoorbeeld gekeken wordt naar taakveld vier "In stand houden en exploitatie van zuiveringstechnische werken" van de waterschapstaak waterkwaliteitsbeheer, wordt gekeken naar de verschillen in nettokosten gesplitst naar beleidsproces per geheven vervuilingseenheid. Gekeken wordt in hoeverre de kosten van het eigen waterschap afwijken van die van vergelijkbare waterschappen. De mediaan van de gegevens vormt een belangrijk ijkpunt in de analyses. Overigens kunnen hiervoor ook gewogen (rekenkundige) gemiddelden worden gehanteerd, die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt natuurlijk een betere basis voor analyses vormen.
    Kostenverschillen bij dit taakveld kunnen onder andere ontstaan door:

  • financiŽle en externe factoren
  • Denk hierbij bijvoorbeeld aan het jaar van investeren (oude investeringen hebben lagere kapitaallasten), de ontvangst van subsidie (een hoog percentage leidt tot lagere kapitaallasten), de afschrijvingstermijnen (snel afschrijven veroorzaakt hoge afschrijvingskosten, doch ook geleidelijk sneller afnemende rentekosten), het renteniveau (lage percentages leiden tot lage rentekosten) en nog vele vele andere factoren.

  • technische en beleidsmatige factoren
  • Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het type installatie, de structuur en opbouw van het beheersgebied, de aanwezigheid van gebieds- of grensoverschrijdend afvalwater en meer. Deze invloeden op de kosten worden gekwantificeerd. Aan de hand hiervan wordt het totale verschil in nettokosten (met name de kapitaallasten) tussen de onderscheiden waterschappen ontleed en gekwantificeerd. Bovenstaande factoren hebben betrekking op de taak waterkwaliteitsbeheer.

    Ook op het gebied van waterkeringszorg en waterkwantiteitsbeheer kunnen financieel georiŽnteerde analyses worden opgesteld. De hoogte van de kosten van het beheer en onderhoud van waterkeringen bijvoorbeeld is onder andere sterk afhankelijk van de oppervlakte van de waterkeringen en van de aard van de bekleding van deze waterkeringen. Om een goede analyse van deze (netto-)kosten op te stellen is het zinvol deze kosten te splitsen in kosten ten behoeve van primaire waterkeringen en een deel ten behoeve van overige (boezem- en andere) waterkeringen. Eventueel is het mogelijk om aan de hand van een goede wegingsfactor de kosten op een gelijke noemer te brengen. Het aantal strekkende kilometers primaire, boezem- en overige waterkeringen mag bekend worden verondersteld.

    Zoals reeds vermeld zijn er de afgelopen jaren processen in gang gezet om zowel financieel economische als ook technische gegevens boven water te krijgen. Door gegevens uit opeenvolgende jaren bijeen te brengen kan vanuit een historisch perspectief worden geanalyseerd om bepaalde uitgangspunten te kunnen staven of om daarmee te komen tot verbeterde normstellingen.
    Afgelopen jaren is een aantal rapportages verschenen, zoals:

  • Vergelijking Begroting Waterschappen
  • Benchmark Zuiveringsbeheer
  • Bedrijfsvoering Waterschappen
  • Met de hierin gepresenteerde gegevens kan de bedrijfsvoering van waterschappen vervolgens worden geanalyseerd. Met name dit laatste vervolgtraject is van belang aangezien de bovengenoemde rapportages meer een opsomming zijn van gegevens over bedrijfsvoering zonder dat daarbij gekeken is waarom nu eigenlijk de bedrijfsvoering binnen het ene waterschap zo anders ten uitvoer wordt gebracht dan bij het andere waterschap. Zo kunnen deze gegevens steun bieden bij een verbeterde beleidsbepaling op allerlei terreinen binnen de waterschapswereld.

    Gemeenten

    Bovenstaand is met name ingegaan op het financiŽle reilen en zeilen van waterschappen. De onderzoeksmethodiek is voor een gemeente echter gelijk. De gemeentelijke taken zijn conform het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (2004) verdeeld naar hoofdfuncties en onderliggende functies en subfuncties. Hierdoor is het mogelijk verschillende (sub-)functies tussen gemeenten onderling met elkaar te vergelijken.

    Bijvoorbeeld ten aanzien van hoofdfunctie 2 'Verkeer, vervoer en waterstaat': wat kost de strekkende meter weg, straat of plein per gemeente? Dat kan vervolgens worden afgezet tegen het gewogen (rekenkundige) gemiddelde of tegen de mediaan per strekkende meter.

    Kostenverschillen kunnen aanwezig zijn door financiŽle en externe factoren (hierboven reeds aangegeven) en ook weer door technische en beleidsmatige factoren: denk hierbij (zie voorbeeld) aan functie en gebruik van weg, straat of plein, de ondergrond/ bodemgesteldheid, staat van onderhoud en aan wettelijke eisen waaraan voldaan dient te worden. Deze kosteninvloeden kunnen worden gekwantificeerd. Zo wordt de kostenopbouw per strekkende meter zichtbaar gemaakt en kunnen gemeenten met elkaar worden vergeleken. Derhalve niet slechts inzicht in de hoogte van de kosten, maar tevens in de kostenopbouw per gemeente.

    Naast het onderling vergelijken van gegevens van gemeenten kunnen per gemeente de gegevens in de loop van de tijd geanalyseerd worden. Analyse van gegevens in historisch perspectief (uitgaande van ongewijzigd beleid) geeft inzicht in prijs-, budget- en bezettingsverschillen. Hiermee kan vooral de effectiviteit, doelmatigheid en efficiŽntie van de bedrijfsvoering bekeken worden.

    Analyse van de in dit voorbeeld aangehaalde kosten kan zo legitimatie geven voor gevoerd beleid, maar kan ook leiden tot nieuwe inzichten en handvaten voor een betere gemeentelijke bedrijfsvoering.

    Tenslotte

    Het spreekt voor zich, dat ook andere organisaties dan waterschappen en gemeenten baat kunnen hebben bij onze bedrijfseconomische dienstverlening. Bedrijfseconomie is nu eenmaal een onderdeel van ieders doen en laten en geeft een essentiŽle bijdrage aan de doelmatigheid en de effectiviteit van de organisatie.